Grensmonument
Jaar: 1999
Categorie: monumenten
Locatie: Nijeberkopersluis, sluiseiland
Plaats: Nijeberkoop, Friesland
Ruimte: openbare ruimte algemeen
Materiaal: natuursteen
In opdracht van: Stichting In Verbelinge
Begeleider: Praktijkbureau Beeldende Kunstopdrachten (nu SKOR)
Een doorsnee bewoner uit de Randstad zal geen verschil horen tussen de Stellingwerfse en Friese taal. Het Stellingwerfs tot het Fries rekenen blijkt echter een onherstelbare fout te zijn. Fries is voor Stellingwervers even onbegrijpelijk als Chinees voor de Nederlander. Stellingwerfs, gesproken in dertien dorpen in Oost- en Weststellingwerf, is zelfs een officiële taal die in 1995 werd opgenomen op de kaart van erkende Europese talen. Ook de geschiedenis en de landelijke omgeving van deze regio, die overigens wel gelegen is in Friesland, geven het gebied een eigen identiteit. Reden voor de gemeente de omgeving met behulp van beeldende kunst nog een extra dimensie te geven. De schrijver Atte Jongstra (1956) is een van de zeven kunstenaars die vanwege zijn affiniteit met taal werd uitgenodigd een kunstwerk te realiseren dat gebaseerd is op de Stellingwerfse taal en cultuur.
Jongstra maakte een grensmonument dat hij plaatste aan de Tjonger, de rivier die het Friese taalgebied scheidt van het Stellingwerfse. ‘Grensmonument’ is echter meer dan een markering van een fysieke scheiding, het werk gaat tevens over (ieders persoonlijke) geestelijke grenzen. ‘A zie B. B zie A.’ staat op de stenen stip die onderdeel uitmaakt van het monument, wat aangeeft dat streng gescheiden ‘gebieden’ altijd onlosmakelijk met elkaar verbonden blijven. Op de stenen aanhalingstekens die de stip omringen staat in het Stellingwerfs: ‘Gaan. Moeten eenmaal. Oversteken straks. Terecht komen. Inzicht.’ Oftewel: ’Gaon, Moe’n ienkeer. Overstikken dommiet. Telane kommen. Deurzicht.’ En in het Fries: ‘Komme Tusken twa wrâlden telâne. Op in grins bliuwe wolle. útsicht.’ Wat vertaald kan worden als: ‘Komen tussen twee werelden in. Op de grens willen blijven. Uitzicht.’ (AvdB)