Een braakliggend terrein
Jaar: 2003
Categorie: kunst en landschap
Locatie: het gebied achter het Rayonkantoor Europoort van Rijkswaterstaat, Butaanweg 1
Plaats: Rotterdam, Zuid-Holland
Ruimte: openbare ruimte algemeen
Materiaal: aarde, begroeiing
Afmetingen (h x b x d): 0 x 20000 x 10000 (cm)
In opdracht van: Rijksgebouwendienst
Begeleider: Rijksgebouwendienst
Link naar: www.braakliggendterrein.nl
Aan de oevers van de Nieuwe Maas bij Rotterdam ligt een braakliggend terrein van 100 meter breed en 20 meter lang, vlak naast de bouwgrond voor het nieuwe Rayonkantoor Europoort van Rijkswaterstaat. Met deze strook land heeft de Rijksgebouwendienst ruimte gelaten voor kunst. Kunst met een sociale functie. Aan de Spaanse kunstenaar Lara Almarcegui (1972) is gevraagd invulling te geven aan deze ruimte, een opdacht die zij eerder symbolisch dan fysiek heeft vormgegeven. Omdat zij de onbestemdheid van deze plek wil conserveren heeft zij er ruimtelijk niets aan toegevoegd of veranderd. In plaats daarvan wil Almarcegui het terrein permanent toegankelijk maken voor iedereen, en de natuur er vrijspel geven. Als over een aantal jaren de oevers van de Nieuwe Maas zijn volgebouwd dan ligt dit stukje land er nog steeds, open en onaangeroerd, om door elke bezoeker opnieuw ontdekt te worden en imaginair zijn bestemming te krijgen.
In de titel van dit werk, Braakliggend Terrein, ligt het doel van Almarcegui reeds besloten, namelijk het in stand houden van een braakliggend terrein. Een project dat symbool staat voor alle braakliggende terreinen in de stedelijke omgeving en het behoud daarvan. Almarcegui pleit hiermee voor publieke ruimtes die onttrokken blijven aan stedenbouwkundige planning. Het concept van Braakliggend Terrein is niet alleen in Rotterdam gerealiseerd maar kreeg ook vorm in Amsterdam, Genk, Brussel en Liverpool. Het doet ongetwijfelt denken aan het internationale project LAND van de Deense kunstenaarsgroep N55. Want zowel Braakliggend Terrein als LAND stellen het gebruik van openbare ruimte en prive-bezit ter discussie. Met dat verschil dat N55 focust op een cultivering van het geclaimde stuk land en Almarcegui streeft naar het behoud van een stukje ontvankelijke natuur.
Maar Braakliggend Terrein is niet het enige statement tegen architecten en stedenbouwers in het oeuvre van Almercegui. Zo heeft ze in het kader van de tentoonstelling ‘Something Happened‘ van Stedelijk Museum Bureau Amsterdam op de KunstRAI een stukje ondervloer verwijderd uit de Parkhal (2004), in Brussel een vergeten volkstuin heropend (2000), en in San Sebastian de gevel van een slooppand gerestaureerd (1995). Met schijnbaar nutteloze handelingen en eenvoudige ingrepen in de bestaande structuren van het stedelijk landschap wil Almarcegui aandacht geven aan wat door anderen over het hoofd wordt gezien. (Sarina Vitta)