Land
Jaar: 2003
Categorie: kunst en landschap
Locatie: bij de onderdoorgang Hof ter Weydeweg naar de Utrechtseweg, Terwijde
Plaats: Leidsche Rijn, Utrecht
Ruimte: openbare ruimte algemeen
In opdracht van: Gemeente Utrecht
Begeleider: Gemeente Utrecht
Link naar: www.n55.dk
In de Utrechtse vinex-wijk Terwijde ligt LAND, een stuk grond van 300 vierkante meter dat omgeven is door een sloot. Het is de komende jaren van niemand en tegelijkertijd van iedereen. Voor dit collectief stukje land zorgde de Deense kunstenaarsgroep N55. Met de betonnen letters ‘LAND’ en een artificieel ronde grasheuvel markeert N55 dit weiland als onderdeel van hun internationale project LAND: een groeiende verzameling van kleine stukjes ‘niemandsland’ over de hele wereld. Deze worden door personen en instellingen ter beschikking gesteld voor collectief gebruik. Het zijn vrijplaatsen, waar men zich kan onttrekken aan maatschappelijke regels en structuren. De lapjes onroerend goed worden gelokaliseerd met geografische coördinaten. Ter plaatse wordt een markeringspunt aangebracht in de vorm van een roestvrijstalen module met een handleiding over de actuele situatie van LAND wereldwijd. Op LAND Terwijde is deze te vinden in een van de betonnen letters.
‘LAND geeft toegang tot land. Iedereen kan er verblijven en het gebruiken.’ Het klinkt als een uitnodiging en in Terwijde is volkstuinenvereniging De Hoge Weide hierop ingegaan. In augustus 2003 oogstten zij er hun eerste krop sla en sindsdien maken zij gebruik van dit terrein. Maar LAND is veel meer dan een onschuldige uitnodiging. Het is een statement tegen grondbezit en regulering, en daarmee is het een verlengde van de sociaal-maatschappelijke ideologie van N55. Zij hangen de gedachte aan dat het hebben van rechten belangrijker is dan het hebben van bezit. Een overtuiging die zich niet alleen in dit project laat lezen maar ook in de rest van hun werk. Zo publiceert N55 handleidingen op internet voor het maken van designproducten en voor het uitwisselen van diensten of producten, zonder dat daarvoor betaald hoeft te worden. Daarmee initiëren ze een systeem dat onafhankelijk van de wereldeconomie functioneert. Ook introduceerden zij een modulair lichtgewicht met de naam Suspended Platform, waarmee iedereen zou kunnen overleven in de bossen of de bergen. Dit laatste was te zien in het project Kunstmatige Natuurlijke Netwerken van de Verbeelding in Zeewolde. De projecten van N55 staan dus altijd in het teken van het zelfvoorzienend individu. Dit geldt ook voor het concept LAND, dat vanwege het sociale aspect wellicht beschouwd kan worden als een eigentijdse vorm van land-art. (SV)