Casting Fortune
Jaar: 2004
Categorie: nieuwe media
Locatie: Staatsliedenwijk
Plaats: Almere, Flevopolder
Ruimte: openbare ruimte
Materiaal: film op DVD
In opdracht van: Gemeente Almere ; Museum De Paviljoens
Begeleider: Gemeente Almere
Link naar: www.museumdepaviljoens.nl
Een lichte, plastic tuinstoel en warme kleding – dat werd de bewoners van de Staatsliedenwijk in Almere aangeraden mee te nemen naar de video-opnames van kunstenaar Saskia Janssen (1968), in januari 2004.
Voor het project Situaties, in opdracht van de gemeente Almere en Museum de Paviljoens, nam Janssen de film Casting Fortune op. Ze vroeg hiervoor de bewoners van de wijk te poseren en te figureren, met persoonlijke objecten of huisdieren, pratend of dansend op straat. Tegen de achtergrond van de woonflats voerden mensen, een paar maanden daarvoor gecast en nu geregisseerd en opgenomen door Janssen, kleine toneelstukjes op, maar moesten ze tegelijkertijd zichzelf zijn. Want de uiteindelijke bedoeling van Janssens project was dat de bewoners van de Staatsliedenwijk elkaar zouden ontmoeten of in elk geval beter zouden leren kennen.
Wat van het project is overgebleven is uiteraard de film. Maar die behelst meer dan ‘slechts’ een platte documentatie van de opnames. Dat komt doordat Janssen zich, zoals ook in haar andere werk, liet inspireren door een goochelaarshandboek uit 1897, en door oude antropologische studies waarin men het met de waarheid zo nauw niet nam. Dat spelen met de werkelijkheid vertaalde de kunstenaar slim naar de situatie in de Staatsliedenwijk door drie waarzeggers uit te nodigen, die zich in verschillende talen (de talen die in de wijk worden gesproken) uitlieten over de toekomst van de buurt. Zullen de voorspellingen bewaarheid worden of niet? Met die gedachte op de achtergrond komen de uitlatingen van de bewoners in een ander daglicht te staan.
Bovendien schoot Janssen de film op 8-mm, wat het resultaat, ook al is dat alleen op dvd te zien, een onmiskenbaar historisch tintje geeft. Zo laat Janssen eigenlijk een extra kunstwerk achter, ook al is het oorspronkelijke project van observeren en vastleggen van de wijkbewoners al lang afgelopen. (Merel Bem)