Rhino
Jaar: 2004
Categorie: autonome sculptuur
Locatie: IJburg, sluis
Plaats: Amsterdam, Noord-Holland
Ruimte: openbare ruimte
Materiaal: rubber
In opdracht van: Gemeente Amsterdam
Begeleider: Amsterdams Fonds voor de Kunst
Link naar: www.tomclaassen.com
Er zijn maar weinig dingen waar mensen zich écht druk om maken. Maar kom als beleidsmaker of beeldend kunstenaar aan hun directe leefomgeving en je weet: binnen de kortste keren hebben buurtbewoners een klachtenlijn geopend en een eigen kunstcomité vol zelfverklaarde deskundigen opgericht. Het is uitzonderlijk wanneer een kunstenaar iets neerzet waar iedereen blij mee is.
Tom Claassen (1964) is zo’n kunstenaar. Als het bijvoorbeeld aan de bewoners van het voormalige slachthuisterrein in Utrecht lag, dan zou Claassen heel Nederland volzetten met zijn dierenbeelden. Zo tevreden waren ze met het bronzen paard dat de kunstenaar in 1996 voor het terrein ontwierp, dat Claassen vier jaar later stevig moest onderhandelen over of hij het beeld tijdelijk weg mocht halen voor de wereldtentoonstelling in Hannover.
Hoe dat kan? De beesten waar Claassen Nederland de afgelopen jaren mee heeft verrijkt, zijn uitermate grappig en aandoenlijk. Ze ogen knuffelbaar, ook al zijn ze gemaakt van beton, hout of brons. En van al die dieren – honden, mussen, paarden, olifanten, konijnen – is het rubberen nijlpaard in een sluis op IJburg in Amsterdam (Rhino, 2004) een van de grappigste. Het staat in een kleine uitsparing in de sluiswand, benaderbaar voor voorbijgangers die hem vanaf de kade op de rug kijken. Wanneer het water in de sluis laag staat, staat het nijlpaard grotendeels op het droge. Maar stijgt het sluiswater, dan verdwijnt het beest langzaam onder het oppervlak, en steken alleen de bovenkant van zijn rug en zijn ogen er nog bovenuit.
Toegankelijkheid is belangrijk voor Claassen. ‘Als de mensen er niets van begrijpen heb je je doel gemist en is het ook niet leuk’, zei hij ooit. Dat hij buurtbewoners blij kan maken zonder concessies te hoeven doen, moet van hem wel een van de meest tevreden kunstenaars in de openbare ruimte van Nederland maken. (Merel Bem)