Sluipweg, waarlangs de dood heeft weten te ontsnappen
Jaar: 2008/2009
Categorie: autonome sculptuur
Locatie: 0nbekend / Niet van toepassing
Ruimte: Niet van toepassing
Materiaal: Steen
Afmetingen (h x b x d): 0 x 300 x 0 (cm)
In opdracht van: Eigen initiatief
Begeleider: Eigen initiatief
Link naar: www.hansvanhouwelingen.nl
Ooit over nagedacht wat er met grafstenen gebeurt als er graven worden geruimd? Naar de vuilnisbelt? Vermalen tot gruis? Eeuwige rust genieten duurt in ons dichtbevolkte land hooguit tien tot twintig jaar. Tenzij je er flink voor betaalt natuurlijk. Hans van Houwelingen (1957) bedacht een plan voor het recyclen van grafstenen. Rond Kunstfort Vijfhuizen in de buurt van Haarlem ontwierp hij een pad van zo’n 260 meter lang geplaveid met gebruikte grafstenen. Het werk gaf hij de titel Sluipweg, waarlangs de dood heeft weten te ontsnappen. Bij de onthulling in 2006 hadden nabestaanden zo’n 100 van de 350 benodigde grafstenen ingebracht.Al lopend over het grafstenenpad koppel je onwillekeurig de stenen aan slachtoffers die er bij dit fort moeten zijn gevallen. Uit de geschiedenis van dit verdedigingswerk blijkt die romantische mythe echter helemaal niet te kloppen. Fort Vijfhuizen is onderdeel van de Stelling van Amsterdam. En al direct tijdens de bouw van het fort eind negentiende eeuw bleek het strategische concept van die Stelling door de opkomst van de luchtvaart achterhaald.Met het werk Sluipweg geeft Van Houwelingen het fort zijn ‘misgelopen doden terug’. Tegelijkertijd creëert hij een nieuw ritueel om grafstenen en daarmee impliciet ook de dood zelf, een tweede leven te geven. Al die kleine, persoonlijke monumentjes weet Van Houwelingen in zijn sluipweg tot één groot monument samen te laten smelten. De dood ontsnapt opnieuw aan de vergetelheid.Van Houwelingen is in de wereld van kunst in de openbare ruimte een grote naam. Vanwege zijn beelden én vanwege zijn teksten daarover. Bekend zijn zijn Zuil van Lely (2002) in Leystad, The Lights (1997) op het Kerkplein in Arnhem en zijn Perzische tapijt (Het tapijt, 1994) voor de Utrechtse Amerhof. Net als Sluipweg zijn ze allemaal tot stand gekomen met een uitzonderlijk oog voor de plaatselijke context en maatschappelijke verhoudingen.
Sandra Spijkerman